Meta dreigt Europa te verlaten: serieus of bluf?

Er is een nieuwe krachtmeting tussen Europa en Meta, het moederbedrijf van Facebook. In het jaarverslag dat Meta op 3 februari 2022 bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC indiende, staat een opvallende waarschuwing: komt er geen nieuwe regeling voor het doorgeven van persoonsgegevens van Europeanen naar de Verenigde Staten, dan kunnen apps als Facebook en Instagram mogelijk uit Europa verdwijnen. Die mededeling sloeg in als een bom. We zetten op een rij wat er speelt.

Meta tegen Brussel: de strijd om data

Het is niet de eerste keer dat Meta dreigt zijn apps uit Europa terug te trekken. De ruzie loopt al sinds 2020.

Meta wijst naar de veranderende regels van Europese toezichthouders en wetgevers. Het pijnpunt is vooral de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 16 juli 2020 (het zogeheten Schrems II-arrest), waarmee het Privacy Shield ongeldig werd verklaard.

Ter herinnering: het Privacy Shield was een systeem waarmee Amerikaanse bedrijven zichzelf konden certificeren om persoonsgegevens van Europeanen te mogen verwerken. Wie zich aan de Europese privacyregels hield, mocht die gegevens vanuit Europa naar de VS doorgeven.

Het Hof oordeelde echter dat Europeanen onvoldoende beschermd zijn tegen toegang door Amerikaanse inlichtingendiensten. Sindsdien leunt Meta op zogeheten standaardcontractbepalingen, maar ook die staan onder druk.

Daar zit de kern van het probleem. Mag Meta die route niet meer gebruiken, dan moet het bedrijf, net als andere Amerikaanse techbedrijven, een andere manier vinden om Europese data te gebruiken.

Likes, volgers, gedeelde berichten, leeftijden, woonplaatsen, beroepen: alles wat je op Facebook of Instagram doet, gebruikt Meta om steeds gerichtere advertenties te tonen. Zonder die data komt het verdienmodel van Meta flink onder druk te staan.

Een mededeling om Europa onder druk te zetten

Met het jaarverslag gaat Meta in de tegenaanval.

Het bedrijf beschrijft daarin wat er kan gebeuren als er geen duidelijk kader komt dat de opslag van Europese gegevens op Amerikaanse servers toestaat.

Meta schrijft: “We zullen dan waarschijnlijk niet in staat zijn een aantal van onze belangrijkste producten en diensten, waaronder Facebook en Instagram, in Europa aan te bieden, wat een wezenlijk negatief effect zou hebben op onze activiteiten, financiële positie en bedrijfsresultaten.”

Kort daarna liet een woordvoerder van Meta weten dat “Facebook absoluut niet dreigt Europa te verlaten”, maar dat het bedrijf de Europese besluitvorming wel op de voet volgt.

Veel hangt nu af van het onderzoek van de Ierse privacytoezichthouder (Data Protection Commission), die binnen de EU de leidende toezichthouder voor Meta is. Vindt die dat de huidige doorgifte van gegevens van Europese gebruikers naar Amerikaanse servers niet mag, dan kan Meta zijn dreigement waarmaken.

Een eerste besluit wordt verwacht in de eerste helft van 2022.

Wat als Meta Europa echt verlaat?

De apps van Meta worden voor van alles gebruikt: van een review of een foto delen tot een complete webwinkel runnen. Facebook, Instagram en WhatsApp zijn voor zowel consumenten als bedrijven onmisbaar geworden.

In Europa gebruiken dagelijks zo’n 309 miljoen mensen Facebook, volgens de kwartaalcijfers die Meta zelf publiceerde.

En wat als dat morgen allemaal stopt?

Het dreigement herinnert ons er ook aan dat alles wat je op die platforms bouwt, uiteindelijk bij Meta ligt. Gaat de stekker eruit, dan verdwijnt niet alleen een app. Ook al je content, je winkel op Facebook of Instagram Shopping, je opgebouwde volgers en je WhatsApp-gesprekken met klanten zijn dan in één klap weg.

Daarom een eerlijke vraag: social media zijn tegenwoordig onmisbaar, maar is het verstandig om al je eieren in één mandje te leggen?

Social media marketing zorgt voor veel zichtbaarheid, voor particulieren én voor bedrijven. Toch is het slim om ook buiten de apps van Meta aanwezig te zijn, bijvoorbeeld met een eigen website of webwinkel.

Een website: aanwezig buiten social media

Steeds meer consumenten zoeken online voordat ze iets kopen, ook als ze uiteindelijk in een winkel afrekenen. Toch hebben lang niet alle mkb-bedrijven, zzp’ers en vakmensen een site die echt voor ze werkt. Daar valt dus nog veel te winnen.

Een website als tweede etalage

Met een website onderscheid je je van concurrenten, ben je makkelijk te vinden en altijd bereikbaar voor klanten en potentiële klanten. Je geeft bezoekers de informatie die ze zoeken en je bouwt aan geloofwaardigheid en naamsbekendheid.

Een eigen site heeft veel voordelen, maar vooral is het een extra ingang naar je bedrijf die 24 uur per dag, 7 dagen per week openstaat.

Dat is een extra kans om je producten of diensten te verkopen.

Denk daarbij niet alleen aan mensen die je bedrijf al kennen, maar ook aan toekomstige klanten die nog nooit van je hebben gehoord.

Een website, prima. Maar dan wel eentje die werkt

Een goede website kan veel opleveren voor je bedrijf. Maar dan moet hij wel aansluiten bij de praktijk van je branche.

Een professionele, aantrekkelijke site heeft een verzorgd ontwerp, een logische navigatie, teksten die bezoekers snel en goed informeren en een weergave die klopt op laptop, smartphone en tablet.

Je site moet ook goed vindbaar zijn in zoekmachines als iemand een zoekopdracht intypt. En net als via Facebook of Instagram kun je ook met je website gericht adverteren.

En hoe zit het met de AVG?

Want de Europese regels voor persoonsgegevens gelden niet alleen voor de techreuzen.

De AVG (Algemene verordening gegevensbescherming, in het Engels GDPR) is ook de reden dat je op veel websites een cookiemelding of toestemmingsvenster ziet dat je kunt accepteren of weigeren. De regels voor tracking-cookies zelf staan in Nederland in de Telecommunicatiewet.

De AVG is het Europese kader voor het verwerken en uitwisselen van persoonsgegevens: precies de gegevens waarop bedrijven hun producten en diensten afstemmen.

Het doel van de AVG is één set regels voor de hele Europese Unie, die in alle lidstaten op dezelfde manier geldt. In Nederland houdt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) toezicht.

Voor internetgebruikers betekent de AVG een aantal concrete rechten. Een bedrijf heeft voor elke verwerking een geldige grondslag nodig, bijvoorbeeld vrije, duidelijke en specifieke toestemming van de gebruiker. Voor kinderen onder de 16 jaar is in Nederland toestemming van een ouder nodig.

Daarnaast heb je recht op vergetelheid (je gegevens laten verwijderen), recht op dataportabiliteit (je gegevens meenemen naar een andere dienst) en moet een organisatie bij een ernstig datalek de betrokkenen informeren.

Ook belangenorganisaties kunnen namens gebruikers optreden, bijvoorbeeld in een collectieve actie om een onrechtmatige verwerking te laten stoppen.

Elke organisatie die persoonsgegevens van Europeanen verwerkt, moet zich aan de AVG houden. Anders riskeert ze een boete. Dit is overigens geen juridisch advies: twijfel je, raadpleeg dan een specialist.

“Een website is te duur voor mij”

Twijfel je nog? Een website hoeft niet altijd een grote investering te zijn.

Er zijn oplossingen voor elk budget:

• Een maatwerksite kost meer, maar sluit precies aan op al je wensen en eisen.
• Een abonnementssite (een website die je huurt) geeft je voor een vast maandbedrag een online aanwezigheid die je zelf eenvoudig kunt aanpassen.

Een eigen site hoeft dus geen zware financiële last te zijn en maakt je zichtbaarheid onafhankelijk van social media.

Meta dreigt met vertrek? Bouw aan een duurzaam digitaal plan

De mededeling van Meta heeft veel stof doen opwaaien, maar de krachtmeting tussen de Europese Unie en Mark Zuckerberg zet ons ook aan het denken over hoe we verkopen en communiceren.

In een wereld waarin alles snel verandert, is het verstandig je strategie af en toe tegen het licht te houden. Wil je minder afhankelijk zijn van Facebook en Instagram, dan helpen we je graag een website te laten maken die gevonden wordt. Référenceur is een online marketingbureau uit België en Luxemburg, met Nederlandse teksten van native speakers. Vraag een gratis analyse aan en we bekijken samen hoe je je zichtbaarheid vergroot.

Waar staan we in 2026?

Meta is nooit uit Europa vertrokken. In mei 2023 legde de Ierse toezichthouder Meta wel een recordboete van 1,2 miljard euro op voor de doorgifte van Facebook-gegevens naar de VS. Op 10 juli 2023 nam de Europese Commissie een nieuwe regeling aan, het EU-VS Data Privacy Framework, waarop Meta en andere Amerikaanse bedrijven nu steunen.